İçeriğe geç
Kilis22 Kasım 2026, Pazar
Kilis Haberleri
Sıcak Gelişme 15:49:59
Bugün neler oldu?
#Gündem

COP31’de Antalya Okyanus ve Denizler Mutabakatı yayımlandı

Mutabakat, okyanus temelli iklim eylemleri için ortaklıkları ve finansmana erişimi güçlendirmeyi hedefliyor. Metin Akdeniz'i iklim değişikliğinin sıcak noktası olarak tanımlıyor.

/ Kilis 2 dakika okuma süresi 0 görüntüleme
COP31'de Antalya Okyanus ve Denizler Mutabakatı yayımlandı

COP31 Başkanlığı, Antalya Okyanus ve Denizler Mutabakatı’nı yayımladı. Metin, okyanus temelli iklim eylemlerinin daha güçlü ortaklıklarla ve finansmana daha kolay erişimle hayata geçirilmesini amaçlıyor. Zirve, “Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı — Rio Sinerjisi” temasıyla 9’uncu gününde sürüyor.

Mutabakat, Mavi Ağ kapsamında hazırlandı. Mavi Ağ; İstanbul Okyanus ve Denizler Çalıştayı’nı, Trabzon Üst Düzey Etkinliği’ni, BM Genel Kurulu Üst Düzey Haftası’ndaki Okyanus Çözümleri Diyaloğu’nu ve Tuvalu ile Fiji’de yapılan Pasifik Pre-COP toplantılarını birbirine bağlıyor. Metin ayrıca Tarafların ve ortakların görüşlerinden yararlanıyor.

Amaç ve çerçeve

Mutabakat, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Paris Anlaşması kapsamında çalışıyor. Küresel sıcaklık artışını sanayileşme öncesine göre 1,5°C ile sınırlama çabaları da bunun içinde. Metin, mevcut girişimler arasında bağlantı kurmayı hedefliyor. Yeni yükümlülük ya da mekanizma getirmiyor, iş birliğini ve imkan paylaşımını destekliyor.

Akdeniz vurgusu

COP31, Akdeniz kıyısında yapılan ilk BM İklim Değişikliği Konferansı. Mutabakat Akdeniz’i, sıcak hava dalgalarının, orman yangınlarının, kuraklıkların ve sellerin gıda güvenliğini, biyolojik çeşitliliği ve geçim kaynaklarını tehdit ettiği bir iklim değişikliği sıcak noktası olarak tanımlıyor. Akdeniz ülkeleri arasında bölgesel diyalog ve iş birliğinin güçlendirilmesi vurgulanıyor. Metin, İstanbul’da İklim Değişikliği Bölgesel Faaliyet Merkezi’nin (CC/RAC) kurulmasını da Türkiye’nin bölgesel iş birliğine önemli bir katkısı olarak kabul ediyor.

Metindeki başlıca çağrılar

  • Deniz kirliliği, okyanus ısınması, asitlenme, oksijen azalması, biyolojik çeşitlilik kaybı, deniz seviyesi yükselmesi ve aşırı hava olaylarının okyanusların iklimi düzenleyici işlevlerine zarar verdiği belirtiliyor. Gelişmekte olan küçük ada devletleri ve alçak kıyı bölgeleri için sonuçların özellikle ağır olduğu vurgulanıyor.
  • Taraflar, okyanusla ilgili azaltım, uyum ve dirençlilik konularını Ulusal Katkı Taahhütleri (NDC) ve Ulusal Uyum Planları (NAP) gibi mevcut ulusal planlarda dikkate almaya davet ediliyor.
  • Mangrov ormanlarının, deniz çayırlarının, kıyı sulak alanlarının ve mercan resiflerinin korunması ve restore edilmesi isteniyor.
  • Kunming-Montreal Küresel Biyolojik Çeşitlilik Çerçevesi’ndeki “30×30” hedefi teyit ediliyor. Hedef, 2030’a kadar kıyı ve deniz alanlarının en az yüzde 30’unun korunması ve etkili yönetilmesi.
  • Sürdürülebilir balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği, sorumlu biçimde geliştirilen deniz üstü yenilenebilir enerji ve kıyı faaliyetlerinde elektrifikasyon ile emisyon azaltımı öneriliyor.
  • Okyanus gözlemleri, tahmin kabiliyetleri ve erken uyarı sistemlerinin, özellikle iklime karşı hassas gelişmekte olan ülkelerde güçlendirilmesi isteniyor. Teknik destek, basitleştirilmiş erişim prosedürleri ve yatırıma hazır projelerin hazırlanması çağrısı yapılıyor.

Finansman

Mutabakat, finansman kuruluşları ile uygulayıcı ortaklar arasındaki iş birliklerinin geliştirilebileceğini belirtiyor. Bunun için COP31 Başkanlığı’nın UNDP iş birliğiyle geliştirdiği İklim Uygulama Köprüsü örnek gösteriliyor. Metin, katılımcı girişimleri Mutabakat’ın önceliklerine katkılarını belirlemeye ve ilerlemeyi paylaşmaya teşvik ediyor. Ortakları da Antalya’daki taahhütleri okyanus ve kıyı toplulukları için somut faydaya dönüştürmeye çağırıyor.

Okumaya Devam Edin

Öne Çıkanlar