Doğu Afrika’daki yer kabuğunun incelmesi, kıtanın ayrışma sürecini hızlandırdı. Yeni bir okyanusun beklenenden daha erken oluşacağı belirtiliyor.
Doğu Afrika kıtasının ayrışma sürecinin hızlandığı ve yeni bir okyanusun beklenenden daha erken oluşacağı açıklandı. Columbia Üniversitesi’nden yer bilimci Christian Rowan liderliğindeki araştırmacılar, Kenya ve Etiyopya’daki Turkana Yarığı üzerindeki sismik ölçümlerle bu tespiti yaptı. Ölçümler, bölgedeki yer kabuğunun sanılandan çok daha ince olduğunu ortaya koyarak kıtanın kalıcı dönüşümünü işaret ediyor.
Araştırmacılar, Turkana Yarığı’nın kenarlarında normalde 35 kilometre olan yer kabuğu kalınlığının, yarığın merkezinde 13 kilometreye kadar düştüğünü belirledi. Bu incelme, jeolojide “boyun verme” (necking) olarak adlandırılan ve kıtanın kopuşunun kaçınılmaz olduğunu gösteren aşamaya girildiğini kanıtlıyor. Yer kabuğunun 15 kilometrenin altına inmesi, rifting sürecini daha da hızlandıran kritik bir eşiği temsil ediyor.
İnceleyen ve zayıflayan kabuk yapısı, bir sonraki aşamada magmanın yüzeye çıkarak yeni bir deniz tabanı oluşturmasına zemin hazırlıyor. Hint Okyanusu’ndan gelecek sular bu yeni havzayı doldurduğunda, Afrika levhası iki ana parçaya ayrılacak. Bu ayrışma sonucunda batıda Nubya levhası, doğu kıyısı ve Madagaskar’ı kapsayan Somalili levha oluşacak.
Yaklaşık 4.6 milyon yıl önce başlayan “boyun verme” safhası, bölgedeki tortu birikimini hızlandırarak o dönemde yaşayan canlıların kayıtlarının günümüze kadar korunmasını sağladı. Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırma, bölgedeki eşsiz paleoantropolojik kaydın oluşmasında tektonik değişimlerin temel bir rol oynadığını vurguluyor.
Yorum Yap