Hirfanlı HES, yerli teknolojiyle yenileniyor. Türbin verimi artacak, ömrü uzayacak ve şebekeye katkısı yükselecek.
Hirfanlı Hidroelektrik Santrali (HES), yaklaşık 67 yıldır elektrik üretimine devam ederken kapsamlı bir modernizasyon sürecine girdi. 1953’te temelleri atılan ve ilk üniteleri 1959’da devreye alınan santral, 128 megavat kurulu güce sahip 4 ünitesiyle bugüne dek 17 milyar 205 milyon kilovatsaat elektrik üretti.
Rehabilitasyon çalışmalarıyla santralin türbin veriminin yüzde 87,9’dan yüzde 94,15’e çıkarılması amaçlanıyor. Bu artışla, aynı su miktarını kullanarak yıllık 15 gigavatsaat ek elektrik üretimi sağlanması öngörülüyor. Bu ek kapasite, yaklaşık 10 bin konutun yıllık enerji ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde.
Proje, HES teknolojilerinde yüzde 92’lik yerlilik oranıyla öne çıkıyor. Türbin tasarımı TEMSAN, jeneratör yenileme EÜAŞ Jeneratör Fabrikası, kontrol ve otomasyon sistemleri ise EÜAŞ tarafından yürütülüyor. Kritik bileşenlerin geliştirilmesinde TÜBİTAK MAM da görev alıyor.
Bu modernizasyon, yabancı tedarikçilere yönelik lisans ve güncelleme bağımlılığını azaltmayı hedefliyor. Rehabilitasyonun ardından santralin ekonomik ömrünün 40-50 yıl daha uzatılması planlanıyor. İlk ünitenin rehabilitasyonunun bu yıl sonunda tamamlanması bekleniyor.
Türkiye’nin 1983’te ilk yerli türbinine ev sahipliği yapan Hirfanlı HES, rehabilitasyon sonrası Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kriterlerini de karşılayacak. Tesisin şebeke dengeleme ve frekans düzenleme hizmetlerine katkı sunması hedefleniyor.
EÜAŞ Hidrolik Santraller Daire Başkanı Gökhan Kaya, rehabilitasyonun amacının verimliliği artırmak ve santralin ömrünü uzatmak olduğunu belirtti. Kaya, zamanla azalan verim kayıplarının giderileceğini ve rehabilitasyon sonrası ünitenin yüzde 94 verimle çalışmasının beklendiğini ifade etti.
Kaya, projenin tamamen yerli ve milli imkanlarla yürütülmesinin altını çizerek, rehabilite edilen ünitelerin yüzde 92 yerlilik oranına sahip olacağını vurguladı. İlk ünitenin ardından diğer ünitelerin de kademeli olarak rehabilitasyona gireceğini ekledi.
Hirfanlı HES’in 1959’dan bu yana yaklaşık 17 milyar 205 milyon kilovatsaat elektrik ürettiğini ve santralin yıllık ortalama 250 milyon kilovatsaat ile yaklaşık 160 bin hanenin enerji ihtiyacını karşıladığını aktaran Kaya, Kızılırmak Havzası’ndaki yağış artışının rezervuar seviyesini yükselttiğini de sözlerine ekledi.
Yorum Yap