IEA üyesi ülkeler 400 milyon varil petrolü piyasaya sürdü. Hürmüz Boğazı gerilimi sonrası beklenen rahatlama henüz sağlanamadı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkeler, 11 Mart’ta aldıkları kararla acil durum petrol stoklarından toplam 400 milyon varili piyasaya sürmeye başladı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Hürmüz Boğazı’nda yaşanan arz şokuna yanıt olarak gelen bu hamleye rağmen, küresel petrol piyasalarında kırılganlık devam ediyor. Kpler Kıdemli Ham Petrol Analisti Johannes Rauball, rezerv salım sürecinin yavaş ilerlemesi nedeniyle beklenen rahatlamanın sağlanamadığını vurguladı.
IEA Başkanı Fatih Birol, 16 Mart’ta yaptığı açıklamada rezervlerden çıkan petrolün Asya piyasalarına ulaşmaya başladığını teyit etti. Asya-Pasifik bölgesindeki ülkeler acil durum stoklarından 100 milyon varilin üzerinde katkı sağladı. Avrupa ülkeleri de benzer miktarda petrolü piyasaya açarken, Amerika kıtasından 170 milyon varili aşan bir arzın devreye girmesi bekleniyor.
Piyasalar üzerinde beklenen rahatlatıcı etkinin henüz görülmemesi dikkat çekiyor. Uzmanlar, açıklanan rezerv miktarlarının tamamının aynı anda piyasaya girmemesini temel neden olarak gösteriyor. Sevkiyatlar lojistik, sözleşme ve rafineri uyumu gibi faktörler nedeniyle zamana yayılıyor.
Kpler Analisti Johannes Rauball, toplam serbest bırakılan ham petrolün yaklaşık 250 milyon varilini oluşturan başlıca oyuncuların henüz rezervlerinden varil serbest bırakmadığını belirtti. ABD, Kanada ve Japonya bu ülkeler arasında yer alıyor. Japonya’nın ticari depolarından bir miktar serbest bırakmasına rağmen, ulusal rezerv salımları nisan ayında gerçekleşecek.
Rauball, ilk ham petrol sevkiyatlarının 20 Mart’ta başladığını ifade etti. ABD Enerji Bakanlığı, Teksas ve Louisiana’daki rezerv sahalarından toplam 45,2 milyon varil ham petrol için sekiz şirkete sözleşme verdi. Bu teslimatlar 1 Nisan ile 31 Mayıs arasında yapılacak.
Pekin yönetimi, büyük ham petrol stok serbest bırakımları konusunda henüz karar vermedi. Çinli rafinerilerin kısa vadeli arz açığıyla karşı karşıya olmasına rağmen, resmi bir adım atılmadı.
Arz kesintilerine en açık ülkeler, Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan ham petrole büyük ölçüde bağımlı olanlar olarak öne çıkıyor. Filipinler, Vietnam ve Japonya’nın ham petrol ithalatının yaklaşık yüzde 80’i bu rotaya bağlı. Singapur, Güney Kore ve Tayvan da benzer kırılganlıklara sahip ülkeler arasında yer alıyor.
Hindistan, Rusya’dan ham petrol ithalatını artırsa da yüksek oranda dışa bağımlı kalıyor. Yükselen küresel ham petrol fiyatları ülke için ek bir zorluk oluşturuyor. En hazırlıklı ülkeler ise net ihracatçı olan Kanada, ABD ve Brezilya olarak belirlendi.
ABD’de iç tüketim yüksek olmasına rağmen, Venezuela’dan yönlendirilen akışlar ve rekor üretim sayesinde ham petrol bulunabilirliği güçlü. Brezilya da güçlü iç üretimi ve düşük ithalat bağımlılığı ile avantajlı bir konumda bulunuyor. Bu ülkeler, küresel arz kesintilerine karşı dayanıklılık sağlıyor.
Yorum Yap