Türk şirketi Qubitrium, uzaya gönderdiği QubitCore ile kuantum interneti hedefliyor. Kurucu Dr. Kadir Durak, Starlink benzeri bir ağ kurarak küresel kuantum internetini hayata geçirmeyi amaçladıklarını belirtti.
Türk teknoloji şirketi Qubitrium, SpaceX’in Transporter-16 misyonuyla uzaya gönderdiği QubitCore teknolojisiyle kuantum interneti hedefliyor. Şirket kurucusu Dr. Kadir Durak, küresel bir ağ kurarak ‘Starlink projesinin kuantum versiyonunu’ hayata geçirmeyi amaçladıklarını belirtti.
QubitCore, uzay tabanlı kuantum iletişim görevleri için geliştirilen küp uydu uyumlu bir kuantum anahtar dağıtım sistemi olarak görev yapıyor. Bu teknoloji, kırılması zor, hızlı ve güvenli bir iletişim altyapısı oluşturmayı hedefliyor.
Dr. Kadir Durak, uzayda çalışan bir ürünün ticari olarak sunulabilmesi için uzay geçmişinin önemine dikkat çekti. Teknolojilerini uzaya göndererek gerekli referansı oluşturduklarını ifade eden Durak, bir sonraki aşamada kuantum internet ile algılama, haberleşme ve dağıtımlı kuantum hesaplama alanlarında bütünleşik bir yapı kurmayı amaçladıklarını söyledi. Bunun için uzayda bir dolanıklık kaynağına ihtiyaç duyulduğunu belirten Durak, kendi çalışmalarının uzayda dolanıklık kaynaklarını çalıştırarak dünyaya foton iletmek olduğunu vurguladı.
Durak, küresel kuantum internetini kurabilmenin yolunun küp uydu teknolojisini kullanmaktan geçtiğini dile getirerek, “Starlink projesinin kuantum versiyonunu yapmaya çalışıyoruz. Kuantum internetin kurulabilmesi için gerekli teknolojileri geliştirip ticarileştiriyoruz.” dedi. Şirket, kuantum teknolojisini ağırlık, hacim ve elektrik güç ihtiyacı açısından minimize ederek daha düşük maliyetle uzaya gönderilebilir hale getiriyor.
Qubitrium, Hollanda’da bir şubeye sahip ve 24 kişilik genç bir ekip ile çalışmalarını sürdürüyor. Ekibin yarısı, Durak’ın üniversiteden öğrencileri. Şirket, kuantum algılama ve kuantum haberleşme alanlarında ürünler geliştirirken, dağıtımlı kuantum hesaplama alanına yönelik çözümler üzerinde de çalışıyor.
Yakın zamanda uzay tabanlı kuantum bellek geliştirme projesine başlayan Qubitrium, bu projeyi de bir fırlatmayla taçlandırmayı hedefliyor. AR-GE süreçlerinin sonunda QubitCore gibi ticari bir ürün haline getirilmesi planlanıyor.
Durak, Hollanda’nın Devlet Araştırma Enstitüsü ile işbirlikleri yaptıklarını ve farklı araştırma enstitülerinin bu teknolojiyi kendilerinden satın alarak kendi görev yüklerini fırlattıklarını belirtti. QubitCore’un 30 farklı alt modülden oluştuğunu ve 8 tek foton dedektörü içerdiğini aktaran Durak, normalde bir kilogramın üzerinde olan tek foton dedektörlerini başparmak boyutlarına indirdiklerini söyledi.
Bu minyatürizasyon ve modüler yapının, maliyet etkin bir şekilde uzaya faydalı yük fırlatılmasını sağladığını ve kuantum internetin gerçekleşmesi için kritik olduğunu vurguladı. Qubitrium, ticari örneklere odaklanarak dünya genelinde bu alanda öne çıkmayı hedefliyor.
Şirket, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ve bazı savunma firmalarıyla işbirliği yapıyor. Ayrıca NATO’nun derin teknolojiler için başlattığı DIANA programında desteklenen firmalardan biri konumunda.
Türkiye’de kuantum teknolojilerine olan ilginin arttığını belirten Durak, savunma, telekomünikasyon, enerji ve finans gibi çeşitli sektörlere yönelik çözümler geliştirdiklerini ifade etti. Türk Telekom ile yapılan anlaşma ve 6G üzerine çalışan AR-GE ekipleriyle süren işbirlikleri, güvenli haberleşme ağları üzerine ürün geliştirme odaklı çalışmaları kapsıyor.
NATO etkinliği kapsamında dronlarla kuantum haberleşme demosu gerçekleştiren Qubitrium, sürü dronlarla sahada kullanılabilecek bir teknoloji geliştiriyor. Haberleşme kesildiğinde dronların kontrolden çıkmasını engellemek için kuantum haberleşme çözümleri üzerinde çalışılıyor. Şirketin savunma alanındaki kuantum LİDAR projesi de bu ihtiyaca yönelik çözümler sunuyor.
Yorum Yap