Bolat: Sanayide Karbonsuzlaşma Yatırımları Hızlandırılacak

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’nin BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Başkanı sıfatıyla, sanayinin uzun vadeli rekabet gücünü korurken karbonsuzlaşma yatırımlarını ivmelendirmek için uluslararası ortaklarıyla birlikte çalışma kararlılığını dile getirdi.

Bolat, Antalya’da COP31 kapsamında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından düzenlenen İş ve Yatırım Zirvesi’nde “Rekabet Gücü İçin Karbonsuzlaşma: Sanayinin Yeni Denklemi” başlıklı panelde konuştu. Sanayide karbonsuzlaşma sürecinin emisyonları azaltması ve rekabet gücünü artırması gerektiğini belirten Bakan, bu hedefe ulaşmak için üç alanın öne çıktığını söyledi.

Öngörülebilir düzenleme ihtiyacı

Bolat, güvenilir bir karbon fiyatlandırma mekanizmasının şirketlere yatırım için gereken güveni sağlaması gerektiğini vurguladı. Büyük ölçekli karbonsuzlaştırma projelerinin uzun sürede sonuç verdiğini hatırlatan Bakan, işletmelerin gelecekteki karbon maliyetleri dahil açık ve öngörülebilir kurallara ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Türkiye’nin İklim Kanunu’nun yasal temelini oluşturduğu Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) 2026’da pilot uygulama aşamasına geçtiğini belirten Bolat, Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın 2026-2030 dönemini kapsayacak biçimde güncellendiğini aktardı.

Bakan, karbon maliyetlerinin artık yalnızca ülkeler düzeyinde kalmadığını, iklimle ilişkili düzenlemelerin uluslararası ticareti giderek daha fazla şekillendirdiğini kaydetti. Bu bağlamda Avrupa Yeşil Mutabakatı çerçevesindeki Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) ihracatçıları doğrudan etkilediğini belirtti.

Bolat, Türkiye’nin geçiş dönemi boyunca SKDM kapsamındaki ürünlerde Avrupa Birliği’nin en büyük ikinci tedarikçisi olduğunu ve 2025’te bu sektörlerdeki ihracatın yaklaşık yüzde 48’inin AB’ye yapıldığını söyledi. Mekanizmanın karbon kaçağını önleme amacını kabul ettiklerini ifade eden Bakan, uygulamada gerçek emisyon performansının doğru yansıtılması ve Türkiye’de ödenen karbon bedellerinin dikkate alınması gerektiğini belirtti. Bu kapsamda oluşturulan Türkiye-AB SKDM Çalışma Grubu’nun varsayılan değerler, doğrulama düzenlemeleri ve yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin değerlendirilmesi gibi konularda çalıştığını aktardı.

Yeni gerekliliklerin çevresel fayda sağlaması

Kaynak verimliliğinin ve döngüsel ekonomiye geçişin rekabet gücü açısından emisyon azaltımı kadar önemli olduğunu vurgulayan Bolat, geri dönüştürülmüş içerik kuralları, çevresel ayak izi hesaplamaları ve dijital ürün pasaportları gibi yeni ürün düzeyindeki sürdürülebilirlik gerekliliklerinin ortaya çıktığını söyledi. Bakan, bu gerekliliklerin sanayi için gereksiz ticaret engelleri ve ek idari ve mali yükler yaratmadan gerçek çevresel fayda sağlamasının güvence altına alınması gerektiğini belirtti.

Planların yatırıma dönüşmesi

Bolat, karbonsuzlaşma planlarının somut yatırım kararlarına dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti. Hükümetler, kalkınma bankaları, teknoloji sağlayıcıları ve sanayicilerin daha temiz üretimi finanse etmek ve düşük karbonlu ürünlere yönelik güvenilir talep oluşturmak için birlikte çalışmasının önemine dikkat çekti. Bakan, sanayide dönüşüm için öngörülebilir bir politika çerçevesi oluşturmak ve yeşil finansmanı devreye almak amacıyla atılan adımlara ilişkin örnekler verdi. Ulusal ETS’den elde edilecek gelirlerin yeşil dönüşüm ve sanayide karbonsuzlaşmayı desteklemek için kullanılmasının öngörüldüğünü açıkladı.

Bolat, sanayinin karbonsuzlaştırılmasının yalnızca iddialı hedefler koymaktan ibaret olmadığını; doğru politikalar, finansmana erişim ve sanayiyle yakın işbirliğini gerektirdiğini kaydetti. Bakan, COP31 Başkanı olarak Türkiye’nin sanayinin uzun vadeli rekabet gücünü artırırken karbonsuzlaşma yatırımlarını hızlandırmak için uluslararası ortaklarıyla çalışmaya kararlı olduğunu yineledi.