TÜBA Başkanı Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkelere uygun yürütülmesinin, yapay zekânın akademik hayattaki etkilerinin ve üniversitelerin toplumsal sorumluluğunun önemine dikkat çekti.

Akademik etik ve bilimsel sorumluluk

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık ilkeleri üzerine kurulması gerektiğini vurguladı. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınması ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin temel sorumluluklar olduğunu belirtti.

Akademisyenlerin yalnızca bilgi üretmekle yükümlü olmadığını ifade eden Şeker, birikimin toplumsal gelişmeye katkı sağlayacak biçimde değerlendirilmesi ve mesleki gelişimin sürdürülmesi gerektiğini söyledi.

Yapay zekâ ve akademik dürüstlük

Konuşmasında yapay zekâ teknolojilerinin etik, hukuki ve toplumsal sorunlar da doğurduğuna değinen Şeker, kaynak gösterilmeden yapay zekâ içeriklerinin kullanılmasını, güvenilir olmayan kaynakların ortaya çıkmasını ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesini akademik dürüstlük açısından önemli sorunlar olarak nitelendirdi. Yapay zekânın destekleyici bir araç olduğunu, bilimsel ürünün doğruluğundan ise araştırmacının sorumlu olduğunu belirtti. İnsan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin, şeffaflığın ve hesap verebilirliğin bu teknolojilerde gözetilmesi gerektiğini ekledi.

Üniversitelerin işlevi ve Türkiye’nin bilim vizyonu

Şeker, üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi bulunduğunu hatırlattı. Değişen bilimsel koşullara uyum, eğitimde niteliğin korunması ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesinin önemine dikkat çekti.

Türkiye’nin geleceğinin bilim, teknoloji, eğitim ve akademi alanlarındaki nitelikli çalışmalarla şekilleneceğini ifade eden Şeker, araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuçlar alınması gerektiğini söyledi. Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki iş birliklerinin güçlendirilmesinin de bilimsel etkiyi artıracağını belirtti.

TÜBA’nın destek programları

Şeker, konuşmasında Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi gibi çalışmalara değindi. Akademik üretimin niteliğinin ve bilimsel sorumluluk bilincinin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

Şeker, bilim insanlarının bilgi üretirken etik ilkeleri gözetmesi ve birikimi toplum yararına değerlendirmesi gerektiğini belirterek konuşmasını tamamladı.