TÜBA’nın Uşak Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlediği çalıştayda, yeşil dönüşümün ekonomik ve teknolojik boyutları, karbon ekonomisi, sürdürülebilirlik ve 2053 net sıfır emisyon hedefi ele alındı.
Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından Uşak Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen “Yeşil Mutabakat Sürecinde Karbon Ekonomisi ve Sürdürülebilir Enerji Politikaları Çalıştayı”nda, yeşil dönüşümün ekonomik etkileri, karbon düzenlemeleri, enerji politikaları ve Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi bilimsel bir çerçevede ele alındı. Çalıştayda, yeşil dönüşümün bilimsel verilerle desteklenmesi, araştırma sonuçlarının teknoloji ve ekonomik değere dönüştürülmesi ile üniversite, kamu ve sanayi iş birliğinin güçlendirilmesinin önemi vurgulandı.
Uşak Üniversitesi Recep Tayyip Erdoğan Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleşen etkinliğe, farklı üniversitelerden akademisyenler, kamu kurumları temsilcileri ve uzmanlar katıldı. Açılış konuşmalarını Uşak Valisi Serdar Kartal, TÜBA Konsey ve Asli Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu (TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına), Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir ve TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Yürütücüsü Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın yaptı.
Uşak Valisi Dr. Serdar Kartal, dünyanın ekonomik dengelerin, üretim anlayışının ve enerji politikalarının yeniden şekillendiği bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirtti. İklim değişikliği, enerji arz güvenliği ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımının ülkelerin ekonomik bağımsızlığını ve küresel rekabet kabiliyetini etkilediğini vurgulayan Kartal, bu yeni dönemde güçlü bir ekonominin temelinde kaynak verimliliği, yüksek katma değer ve tabiatın korunmasının yer aldığını söyledi. Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi ve Yeşil Kalkınma Devrimi vizyonuyla kararlı bir dönüşüm süreci yürüttüğünü aktaran Kartal, Uşak’ın sanayi kültürü ve üretim altyapısıyla bu hedeflere önemli katkılar sunabileceğini belirtti. Uşak’ın tekstilden geri dönüşüme kadar geniş bir üretim yelpazesine sahip olduğunu, 650 firmanın 24 bin kişiye istihdam sağladığını ve yılda yaklaşık 1 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını, rejenere iplik üretiminin yaklaşık yüzde 70’inin şehirde gerçekleştirildiğini kaydetti. İlimizde Banaz Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi ile jeotermal kaynakların modern seracılıkla buluşturulmasıyla da sürdürülebilir kalkınmaya güç katılacağını ifade etti.
TÜBA Konsey ve Asli Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu, yeşil dönüşümün yalnızca emisyon azaltımı veya çevre politikalarıyla sınırlı olmadığını, sanayi, ticaret, enerji, tarım, finansman ve teknolojiyi kapsayan kapsamlı bir değişim süreci olduğunu belirtti. Türkiye’nin gelecekte nasıl üreteceği, küresel ölçekte nasıl rekabet edeceği ve bilimsel bilgisini ekonomik ve toplumsal değere nasıl dönüştüreceği konularının dönüşümün merkezinde yer aldığını söyledi. İklim hedeflerine ulaşmanın bilimsel bilgi, teknolojik kapasite, nitelikli insan kaynağı ve güçlü kurumsal yapılar gerektirdiğini vurgulayan Koyuncu, yenilenebilir enerji, enerji depolama, yeşil hidrojen, karbon yakalama ve döngüsel ekonomi gibi alanların bilim ve mühendisliğin katkı sunacağı başlıca konular olduğunu belirtti. Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkiler ve küresel tedarik zincirlerindeki konum nedeniyle düşük karbonlu üretimin Türkiye için stratejik önem taşıdığına dikkati çeken Prof. Koyuncu, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nı (SKDM) bir fırsata dönüştürmek için üretim süreçlerinin modernizasyonu, enerji verimliliğinin artırılması ve kritik teknolojilerin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir, üretimin geleceği, ekonomilerin dönüşümü ve gelecek nesillere bırakılacak dünya konularının değerlendirildiğini belirterek, değişimin merkezinde bilim, sürdürülebilirlik ve dönüşümün bulunduğunu söyledi. Üretim kapasitesini geliştirmeyi, ihracatı artırmayı ve enerji dışa bağımlılığını azaltmayı hedefleyen Türkiye için yeşil dönüşümün önemli bir fırsat olduğunu vurgulayan Demir, bu fırsatı değerlendirmek için bilimsel bilgiye, nitelikli insan kaynağına, teknoloji geliştirme kapasitesine ve üniversite-sanayi iş birliğine yatırım yapılması gerektiğini kaydetti. Üniversiteler olarak karbon ayak izini azaltmaya yönelik araştırmalar yürütme, enerji verimliliğini geliştiren teknolojiler üretme ve sürdürülebilir üretim modellerini yaygınlaştırma sorumluluğu taşıdıklarını ifade etti. Uşak’ın tekstil, deri ve geri dönüşüm sektörlerindeki birikimiyle döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir üretim bakımından önemli imkânlar sunduğunu sözlerine ekledi.
TÜBA Asli Üyesi ve TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Yürütücüsü Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın, karbon ekonomisinin küresel üretim ve ticaret sisteminde giderek belirleyici hale geldiğini, karbonun artık çevresel bir mesele olmanın ötesinde üretim maliyetlerini, finansmana erişimi, ihracat kapasitesini ve rekabet gücünü etkileyen önemli bir ekonomik parametreye dönüştüğünü belirtti. Avrupa Yeşil Mutabakatı ve SKDM’nin küresel ticaret kurallarını yeniden şekillendirdiğini, demir-çelik, çimento, alüminyum, kimya, tekstil, otomotiv ve tarım gibi sektörlerde karbon ayak izinin ölçülmesi ve azaltılmasının uluslararası pazarlarda kalıcı olmak açısından önem taşıdığını vurguladı. Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefinin kalkınma ve refah hedefleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Aydın, ulusal düzeyde oluşturulacak doğru bir Emisyon Ticaret Sistemi ve Yeşil Taksonomi’nin yerli yeşil dönüşümün finansmanına katkı sağlayabileceğine işaret etti. Döngüsel ekonominin kaynak verimliliği ve sürdürülebilir üretim açısından taşıdığı öneme değinen Aydın, tekstil atıklarının geri dönüştürülmesindeki Uşak’ın sanayi birikiminin önemli bir uygulama örneği sunduğunu belirtti. Yeşil dönüşümün sanayiyle sınırlı tutulamayacağını, tarımda toprak karbonunun korunması, gübreleme uygulamalarının iyileştirilmesi ve hayvancılık kaynaklı metan emisyonlarının azaltılmasının da iklim hedefleri ve gıda arz güvenliği açısından önem taşıdığını dile getirdi. Enerji dönüşümünün yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasından ibaret olmadığını, enerji depolama sistemleri, akıllı şebekeler, denizüstü rüzgâr enerjisi, yeşil hidrojen, nükleer enerji ve enerji performanslı binaların Türkiye’nin uzun vadeli enerji arz güvenliği açısından önemine değindi.
Çalıştayın açılış konferansında Prof. Dr. Halil Hasar, Avrupa Birliği’nin iklim politikaları, Türkiye’nin Avrupa Yeşil Mutabakatı’na uyum süreci, 2053 net sıfır emisyon hedefi ve ulusal iklim politikalarını değerlendirdi. İki gün süren oturumlarda düşük karbonlu ekonomiye geçişin büyüme, istihdam ve rekabet gücü üzerindeki etkileri; döngüsel ekonomi modeli, kaynak verimliliği ve Türkiye’nin Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın uygulanma durumu ele alındı. SKDM’nin Türkiye’nin dış ticaretine ve özellikle enerji yoğun sektörlere etkileri ile ulusal karbon fiyatlandırma stratejileri de akademisyenler tarafından değerlendirildi. Sürdürülebilir enerji dönüşümüne ayrılan oturumlarda enerji depolama teknolojileri, akıllı şebekeler, dağıtık enerji kaynakları ve Türkiye’nin denizüstü rüzgâr enerjisi potansiyeli üzerinde duruldu. Yeşil hidrojen ekonomisi, nükleer enerji, endüstriyel karbonsuzlaşma, temiz teknoloji inovasyonu ve yapı sektörünün yeşil dönüşümü de programın öne çıkan başlıkları arasında yer aldı. Çalıştayın son bölümünde yeşil taksonomi, sürdürülebilir yatırım, iklim finansmanı, çevresel ve sosyal yönetişim raporlaması ile yapay zekânın enerji ve sürdürülebilir kalkınma boyutları tartışıldı. Türkiye’nin 2053 net sıfır yol haritasına ilişkin sektörel emisyon azaltım senaryoları ve politika seçenekleri de değerlendirildi.
Yorum Yap