Türkiye’deki .tr Alan Adı Sayısı 1.3 Milyona Ulaştı
Türkiye'de dijitalleşme ivme kazanırken, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre .tr uzantılı alan adı sayısı 1,3 milyonu geçti.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verileri, Türkiye’deki .tr uzantılı alan adı sayısının 1,3 milyona ulaştığını gösterdi. Bu artış, özellikle 14 Eylül 2022’de faaliyete geçen TRABİS’in etkisiyle gerçekleşti. TRABİS öncesi dönemde yaklaşık 460 bin aktif alan adı bulunuyordu.
Türkiye’de .tr alan adlarının yönetimi 1991’den itibaren Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütüldü. 2008 yılında çıkarılan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, alan adlarının tahsis yetkisini ve yönetim usullerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na devretti. Bakanlık, 7 Kasım 2010 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan “İnternet Alan Adları Yönetmeliği” ile bu yetkiyi BTK’ye verdi.
TRABİS Dönemi ve Yeni Düzenlemeler
BTK, bu yetki kapsamında 14 Eylül 2022’de TRABİS’i (TR Alan Adları Sistemi) faaliyete geçirdi. Sistem, alan adı yönetimine dair önemli güncellemeler getirdi. 10 Haziran 2023’te Resmi Gazete’de yayımlanan İnternet Alan Adları Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile “.a.tr” yapısındaki alan adlarının tahsisine ilişkin usul ve esaslar yürürlüğe girdi.
Bu düzenlemeler çerçevesinde, kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların yürürlük tarihinde tahsisli olan alan adlarına öncelik tanınıyor. Ayrıca, “ilk gelen ilk alır” prensibiyle tahsis işlemleri gerçekleştiriliyor.
TRABİS, “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” uzantılı alan adlarını ücretsiz tahsis ediyor. Sistem kayıtlarında en büyük payı 988 bin 743 adetle “com.tr” uzantılı siteler alırken, bunu 180 bin 62 ile “.tr” ve 29 bin 974 ile “org.tr” takip ediyor. Çeşitli meslek gruplarına yönelik “.web”, “.av”, “.bel”, “.edu” gibi alan adları da listede yer alıyor.
Alan Adı Uyuşmazlıklarında Çözüm Mekanizması
İnternet Alan Adları Yönetmeliği, “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması”nın (UÇM) işleyişine dair usul ve esasları da içeriyor. BTK, .tr uzantılı alan adlarıyla ilgili uyuşmazlıkları hızlı, etkin ve adil bir şekilde çözmek amacıyla TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi’ni hizmete sundu.
Merkez, alan adlarının tahsisi, kullanımı veya ihlali kaynaklı anlaşmazlıklarda alternatif çözüm yolları sunuyor. Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi gibi kuruluşlar, mahkemeye gitmeden uyuşmazlıkların çözülmesine katkı sağlıyor.
